Spadkobiercy i obdarowani decydujący się na sprzedaż otrzymanego w drodze dziedziczenia albo darowizny mienia, w szczególności zaś nieruchomości, muszą zmierzyć się m.in. z obowiązkiem przedłożenia notariuszowi szeregu dokumentów poświadczających ich prawa. Jednym z obligatoryjnych załączników do umowy sporządzanej notarialnie było do niedawna także zaświadczenie wydawane przez naczelnika urzędu skarbowego potwierdzające, że nabycie zbywanego składnika mienia zwolnione jest od podatku, że należny podatek został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia. Począwszy od 20 sierpnia 2025 roku obowiązek ten został złagodzony w ramach ogólnokrajowej deregulacji.
Przepis art. 19 ust 7 ustawy o podatku od spadków i darowizn został w tym celu uzupełniony o wskazanie, iż obowiązek przedłożenia ww. zaświadczenia nie obejmuje przypadku, gdy zbywane albo obciążane (np. hipoteką, ograniczonym prawem rzeczowym w postaci służebności albo użytkowania) mienie było zwolnione od podatku na podstawie art. 4a ww. ustawy. Nie oznacza to zatem, że zbywca odziedziczonego albo darowanego mienia zwolniony został całkowicie z formalności związanych z uzyskaniem zwolnienia w podatku od spadków i darowizn, a także potwierdzeniem tego faktu.
Przypomnijmy zatem, że na mocy przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego. Przepis ten dotyczy zatem nie tylko spadkobierców, ale także osób obdarowanych, pod warunkiem dokonania ww. zgłoszenia.
Spadkobiercy i obdarowaniu zaliczani do tzw. grupy zero nadal muszą zawiadomić urząd skarbowy o nabyciu spadku albo otrzymaniu darowizny (służy do tego formularz urzędowy SD-Z2). Omawiana zmiana zwalnia ich bowiem wyłącznie z obowiązku przedstawienia nabywcy i notariuszowi zaświadczenia potwierdzającego, że zbywca jest zwolniony od podatku.
Co ważne, skoro zwolnienie z art. 4a omawianej ustawy zależne jest nie tylko od istnienia określonych więzów rodzinnych pomiędzy spadkodawcą i spadkobiercą, czy też darczyńcą i obdarowanym, ale także od zgłoszenia faktu dziedziczenia i otrzymania darowizny, to dochodzimy do istoty opisywanej zmiany. Mianowicie, będący spadkobiercą albo obdarowanym zbywca będzie musiał przedłożyć do umowy dokumenty potwierdzające jego prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Tym samym, osoba taka zamiast zaświadczenia wystawionego przez naczelnika urzędu skarbowego przedkładać będzie dokument potwierdzający fakt zgłoszenia nabycia spadku albo darowizny w ustawowym terminie. Jest to z pewnością obowiązek prostszy, bowiem dokument taki powinien być w posiadaniu spadkobiercy. Nie będzie on musiał zatem występować do urzędu skarbowego o wystawienie dodatkowego zaświadczenia, a zbycie albo obciążenie mienia dokonane zostanie w oparciu o przedłożony przez niego dokument, np. formularz SD-Z2 z prezentatą urzędu skarbowego
Autor: Piotr Zwoliński – Współzałożyciel i Dyrektor Zarządzający Pepper House, inwestor, z rynkiem nieruchomości związany od 2008 r.
