Wbrew powszechnemu przekonaniu obowiązek meldunkowy w Polsce obowiązuje nieprzerwanie od kilkudziesięciu lat. W 2013 roku organy administracji publicznej pozbawiono, wszakże możliwości jego egzekwowania. W tym roku bowiem zniesione zostały sankcje za niedopełnienie obowiązku meldunkowego. Obecnie trwają prace nad ich przywróceniem, a z zapowiedzi prasowych wynika, iż kary za brak meldunku mogą być ponownie wprowadzone jeszcze w 2025 roku.
Zasady meldunkowe
Przypomnijmy, że obowiązek meldunkowy polega na:
zameldowaniu się w miejscu pobytu stałego lub czasowego;
wymeldowaniu się z miejsca pobytu stałego lub czasowego;
zgłoszeniu wyjazdu poza granice Rzeczypospolitej Polskiej oraz powrotu z wyjazdu poza granice kraju, jeżeli wyjazd wiązał się z zamiarem zmiany miejsca stałego pobytu.
Zgodnie z ustawą o ewidencji ludności, pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Natomiast, pobytem czasowym jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem przez okres ponad 3 miesięcy. Ustawa dopuszcza przy tym aby każda osoba miała jeden meldunek w miejscu stałego pobytu oraz jeden w miejscu pobytu czasowego. Obowiązek meldunkowy należy wykonać w terminie 30 dni licząc od dnia przybycia do nowego miejsca pobytu stałego albo czasowego.
Sankcje za brak meldunku
Do 2013 roku kary za niewykonanie obowiązku meldunkowego regulował przepis art. 147 kodeksu wykroczeń. Przepis ten został, jednakże uchylony. Obecnie planowane jest jego ponowne przywrócenie. Warto zatem wskazać, że przepis ten przewidywał następujące sankcje za omawiane wykroczenie:
kara ograniczenia wolności – kara ta trwa miesiąc i polega na obowiązku nieodpłatnego wykonywania prac społecznych, w okresie tym nie można zmieniać także miejsca stałego pobytu,
kara grzywny – kara grzywny może zostać orzeczona od 20 zł do 5.000 zł,
kara nagany.
Co ważne, przepis ten penalizował także naruszenie obowiązku zawiadomienia właściwego organu o niedopełnieniu przez inną osobę ciążącego na niej obowiązku meldunkowego. Przykładowo, obowiązek meldunkowy ciąży także na osobach niepełnoletnich, a za jego wykonanie odpowiedzialni są ich opiekunowie. Kara za takie wykroczenie obejmowała grzywnę od 20 zł do 5.000 zł albo karę nagany.
Jak wynika z treści przepisów art. 147 kodeksu wykroczeń, kary za niedopełnienie obowiązku meldunkowego były dotkliwe. Uzasadnieniem ich przywrócenia mają być trudności z egzekwowaniem obowiązku przez organy administracji, a także związany z tym znaczny wzrost osób nie posiadających żadnego meldunku bądź posiadających meldunek nieaktualny.
Na moment publikacji naszego artykułu nie jest znana data przywrócenia sankcji za niedopełnienie obowiązku meldunkowego ani wymiar i rodzaj kar za takie wykroczenie. Należy zatem śledzić komunikaty prasowe dotyczące tej kwestii oraz prace Sejmu mające na celu wprowadzenie stosownych zmian ustawowych.
Autor: Piotr Zwoliński – Współzałożyciel i Dyrektor Zarządzający Pepper House, inwestor, z rynkiem nieruchomości związany od 2008 r.
